środa, 21 września 2016

Monety groszowe okresu międzywojennego

Dzisiejszy wpis poświęcony jest monetom groszowym II Rzeczypospolitej. Dokładnie dotyczy on monet o nominale 1,2 i 5 groszy.



rewers monety 1 grosz II RP
(źr. cenum.pl)
rewers 2 grosze II RP
(źr. cenum.pl)
moneta 5 groszy z Drugiej Rzeczypospolitej
(źr. cenum.pl)



Częścią wspólną dla wszystkich monet groszowych jest wizerunek Orła na awersie monety:

wizerunek orła na monecie okresu międzywojennego
(źr. cenum.pl)

Jak widać różni się on od zatwierdzonego ustawowo oficjalnego wizerunku.
Monety groszowe o nominale 1, 2 i 5 wg. rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 17 kwietnia 1924 określało iż miały one być bite z brązu (chociaż monety 2i 5 gr z 1923r. były bite w mosiądzu).
Monety jednogroszowe z datą 1923 (chociaż wybite w 1924r.) były produkowane w zakładach King's Norton Metal Company Ltd., które to były mennicą prywatną. Zabieg ten związany był ze słabym rozwinięciem technicznym dopiero otwartej Mennicy Państwowej, która była w stanie wybijać tylko monety 2 i 5 groszowe. Oczywiście w późniejszym czasie wybijała ona już wszystkie monety.
Na awersie monet znajdziemy inicjały WJ co oznacza Wojciech Jastrzębowski, który w 1922r. wygrał konkurs na projekt monet obiegowych.
Zdjęcie Wojciecha Jastrzębowskiego
(źr. wikipedia.org)
Jeżeli chodzi o dane samych monet to:

1 gr:

waga: 1,50 g, średnica: 14,70 mm, rant: gładki, stempel: zwykły

2 gr:

waga: 2,00 g, średnica: 17,60 mm, rant: gładki, stempel: zwykły

5 gr:

waga: 3,00 g, średnica: 20,00 mm, rant: gładki, stempel: zwykły

niedziela, 18 września 2016

Czas II Rzeczypospolitej

Jednym z okresów polskiego pieniądza jakim się interesuje jest okres II Rzeczypospolitej (1918-1939). Czas wielu zmian, próba odbudowy Polski, reforma walutowa Grabskiego ale zacznijmy od początku.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, gospodarka była w stanie agonalnym. Okres zaborów oraz walki doprowadziły do wielu zniszczeń. Za cel postawiono sobie odbudowę tego co utracone, rozwój rolnictwa, przemysłu oraz wskrzeszenie polskiej armii.

Przybycie Piłsudskiego do Warszawy
(źr. wikipedia.pl)

Przy odbudowie Wojska Polskiego postawiono na pobór obywateli do tej formacji. Niestety największym problemem takiego rozwiązania była dezercja i uchylanie się od obowiązku poborowego. Z dniem 11 listopada 1918r. zwierzchnictwo na polskimi żołnierzami obejmuje Józef Piłsudski, który stanie się głównym bohaterem przewrotu majowego.

Podczas odbudowy polskiego przemysłu powstaje Centralny Okręg Przemysłowy (COP) oraz budowany jest port w Gdyni.

Statki w gdyńskim porcie
(źr. http://gospodarka20lecie.blogspot.com/)
Patrząc okiem numizmatyków, najważniejszym wydarzeniem tamtego okresu była reforma walutowa przeprowadzona 1 kwietnia 1924 roku przez Władysława Grabskiego, której celem było zwalczenie hiperinflacji.

Wizerunek Władysława Grabskiego
(źr. encyklo.pl)
W roku 1918 w obiegu były aż cztery waluty: korona austriacka, rubel carski oraz marka niemiecka i polska. Dopiero w styczniu 1920 roku Sejm RP ustanowił jednolitą walutę obowiązującą na terenie ziem Polski. Była to Marka Polska, która podlegała inflacji, Ze względu na niestabilną sytuację gospodarczą umiarkowana inflacja przekształciła się w hiperinflację. Celem zapobiegnięcia wzrostowi cen premier Władysław Grabski przeprowadził reformę walutową opierając nową walutę na parytecie złota, dając jej nazwę złoty. Wartość 1 złotego równa była 0,2903 g. złota, wart był tyle samo co frank szwajcarski, a kurs złotego do dolara ustalono na poziomie 5,18 zł za 1 USD. Kolejną zmianą było utworzenie Banku Polskiego przy równoczesnym zlikwidowaniu Krajowej Kasy Pożyczkowej.
banknot 1 marki polskiej
(źr. http://banknotypolskie.pl/)
Władysław Grabski bardzo długo bronił sztywnego kursu polskiej waluty dzięki interwencjom giełdowym. Jednak wojna celna między Polską a Niemcami doprowadziła do tego że Bank Polski odmówił dalszych zabiegów tego typu, osłabiając złotego. Skutkiem tego była dymisja ojca polskiej waluty wraz z całym gabinetem co wywołało destabilizację polityczną. Wykorzystując taki obrót sprawy, Józef Piłsudski w maju 1926r. doprowadził do przewrotu. Działanie Piłsudskiego pozwoliło na umocnienie się waluty, zapewniając jej stabilność aż do końca II RP.
1 złoty Kobieta i kłosy
(źr. monetowo.pl)


Na początku był chaos...

Monety 2 zł NG

Po co ten blog?

Celem tego bloga jest prezentacja własnego (jak na tą chwilę) małego zbioru monet. Celowo napisałem zbioru ponieważ kolekcja jak dla mnie wymaga pewnego usystematyzowania, specjalizacji, czy też odpowiedniej oprawy.
Blog ten ma za zadanie również niejako zmotywować mnie do pogłębiania wiedzy o pieniądzach na ziemi polskiej. Tutaj wchodzę już w opis moich zainteresowań... Jak widzisz w tytule skupiam się na walucie polskiej. Pieniądze (monety i banknoty) z terenów naszej Ojczyzny. Na obecną chwilę okres który zgłębiam to II RP oraz PRL (chociaż posiadam jednego trojaka i grosz litewski) ze względu na stosunkowy łatwy dostęp do walorów, które będę chciał włączyć do swojej przyszłej kolekcji.


Banknot 20 zł

Początek zbierania

Początek to był impuls. Stwierdziłem że przyjemnie byłoby mieć kolekcję, która mogłaby cieszyć oko i można by ją było kiedyś przekazać potomkom (o ile się pojawią ;) ). W zamyśle było aby stworzyć kolekcję składającą się z monet okresu Polski Królewskiej. Jednak ilość wariantów stempla, mennic i koszt monet w ładnym stanie zweryfikował mój zapał. Postanowiłem, że skupię się na monetach okresu II RP i PRL oraz banknotach, jednak nie porzucając całkowicie czasów królewskich.

Gdzie oglądniesz kolekcję

Moją kolekcje możesz zobaczyć pod dwoma adresami:

Cenum.pl:
Kolekcja monet

Colnect.com:
Kolekcja monet, banknotów i znaczków polskich